ویژه اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی
ما زنده به آنیم که آرام نگیریم موجیم که آسودگی ما عدم ماست

ارسال شده توسط: مدیر سامانه

تعداد دفعات بازدید : 842

تاریخ انتشار : 1396/9/10 -17:7
کارخانه مقاله سازی: دکتر محمدرضا اجتهادی، استاد فیزیک دانشگاه صنعتی شریف

این داستان را برای دوستان زیادی تعریف کرده ام. موضوع از آنجا شروع می شود که یک بار در یک اتوبوس میان شهری با چند سرباز وظیفه همسفر شده بودم که از بیهوده تلف شدن وقتشان در پادگان و دوران سربازی گله مند بودند. بعد از گپ کوتاهی که با ایشان در استراحتگاهی میان راه داشتم، سوار اتوبوس شدم و در ادامه راه از پنجره به بیابان می نگریستم. در این بین انبوه کیسه های نایلونی رها شده در بیابان نظرم را جلب کرد. کیسه هایی که به بوته ها چنگ انداخته بودند تا باد نتواند آنها را جابه جا کند. به عادت معلمی خود سعی کردم تخمینی از حجم کیسه های رها شده بزنم، اعداد در ذهنم سر به فک زدند. همان لحظه راه حلی عاجل و هوشمندانه برای این مشکل (در واقع دو مشکل) به ذهنم خطور کرد. با خود گفتم اگر من در این کشور بر مسند تصمیم گیری بودم، می توانستم مشکلی از مشکلات کشور را حل کنم. راه حل ساده و آسان بود. کافی است که به هر سرباز بگوییم به ازای هر کیلو زباله ای که از بیابان بزداید، یک روز از دوران سربازی را به پاس خدمتی که به کشورش کرده، می بخشیم. مگر نه اینکه ایشان سربازانی هستند که باید در خ دمت کشور خود زمانی را به اجبار بگذرانند. خب این هم خدمتی است ارزنده در جنگی با آلودگی و پلیدی.

در ذهن به راه حل هوشمندانه خود افتخار می کردم و از اینکه در آن مسند ذهنی نیستم تا بتوانم با قانون یا بخشنامه ای آن را پیاده کنم، حسرت می خوردم. مطمئناً با اعلام این قانون تعداد زیادی از سربازان مرخصی گرفته و سر به بیابان می گذاشتند و دسته دسته کیسه های رها شده در بیابان ها را در گونی ها چپانده و به مراکز توزین و احتساب کسر خدمت تحویل می دادند. برای کوتاه شدن زمان سفر تصمیم گرفتم این بازی ذهنی را ادامه دهم. شاید این از مواهب نبودن در همان مسند قدرت بود که به من فرصت کافی می داد به عواقب تصمیم کمی فکر کنم. موهبتی که می دانم خیلی از تصمیم گیران کشور از آن بی بهره اند. می شد حدس زد که کار جمع کردن کیسه ها در همان فاز اول خاتمه نیابد. بدیهی است که والدین متمولی با فرزندان تنبل و تن پرور وجود دارند که حاضرند برای کسر خدمت عزیز دردانه شان هزینه کنند تا دیگرانی به جای سوگولی هایشان زباله جمع کنند. هر چند این آن چیزی نیست که قانون گذار انتظارش را داشت، ولی در هر صورت در جهت حصول به نتیجه مورد انتظار است. اما هر جا پولی برای ارائه خدمتی جابه جا شود، آغازی برای یک تجارت است و اینجاست که احتمالاً در مرحله بعد نوبت به شرکت های تجاری آشغال جمع کن برای تسهیل این تجارت می رسد. شرکت هایی که افرادی را به استخدام در می آورند تا آشغال جمع کنند و آنها را به قیمت مناسب و رقابتی به مشتریان کسر خدمت خود بفروشند. هنوز به انتهای سفر نرسیده بودم و فرصت داشتم که تخیلم را باز به کار ببرم تا قدم بعدی را نیز پیش بینی کنم. با شروع به کار شرکت ها مطمئناً بیابان ها روز به روز تمیز و تمیزتر می شدند و یافتن کیسه ای در بیابان مشکل و مشکل تر ولی متقاضیان همچنان در صف دریافت آشغال. قانون آشنای عرضه و تقاضا در این زمان به کمک شرکت ه می آید تا قیمت کالای ارزشمند خود را به نرخ روز و متناسب با سخت تر شدن فرایند یافتن زباله ای در بیابان افزایش دهند. بالاخره روزی می رسد که قیمت کیسه نایلون مصرف شده و رها شده در بیابان از قیمت کیسه نو بالاتر می رود. در اینجاست که نوابغی از دنیای تجارت کارخانه هایی به پا خواهند کرد که در آنجا کیسه های نو را مچاله کرده و به متقاضیان زباله بفروشند! مدتی بود که سفر به پایان رسیده بود و از همراهان سربازم خدا حافظی کرده بودم. اکنون در اتوبوس شهری در خیابان شلوغ تهران در حرکت بودم. ولی همچنان در فکر سرنوشت قانون هوشمندانه ام بودم. شروعش خیلی خوب بود، ولی چرا اینگونه فاجعه بار و با کارخانه آشغال سازی تمام شد؟ شاید به این دلیل که هر قانونی را عمری باید. وقتی به میدان انقلاب رسیدم، از اتوبوس پیاده شدم. نگاهی به اطراف خود انداختم. ناگهان متوجه شدم که در و دیوار خیابان را آگهی های کارخانه آشغال سازی از نوع تولید مقاله و پایان نامه پر کرده است. آشغال هایی که حتماً بازارشان هنوز خیلی گرم است و کارخانه هایی که چرخ هایشان به سرعت در گردش است. مطمئن هستم در روزگاری دور متفکرانی برای حل مشکل (غریبه بودن دانشگاه ها و دانشگاهیان کشور با استانداردهای بین المللی پژوهش راه حل هوشمندانه ای داشته اند، راه حل ساده ارج نهادن به مقالات منتشر شده در مجلات بین المللی. هر چند این قانون در سالهای اول خود تأثیر مثبتش را بر فضای علم و پژوهش گذاشت، ولی متأسفانه قانونگذاران در این سالها فراموش کردند که هر قانونی را اگر نه عمری حداقل رسد و ویرایشی باید. تا زمانی که این آیین نامه ها به آشغال ها همان بهایی را بدهند که به پژوهش های ناب، آنها خریدار دارند.