ویژه اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی
ما زنده به آنیم که آرام نگیریم موجیم که آسودگی ما عدم ماست

ارسال شده توسط: سید محمد رضا تقوی

تعداد دفعات بازدید : 579

تاریخ انتشار : 1396/9/24 -20:52

ضرورت تحول در علوم انسانی (بخش سوم)
ضرورت تحول علوم انسانی (بخش سوم) دکتر سید محمد رضا تقوی استاد تمام دانشگاه شیراز در این نوبت می خواهیم مختصراً به این موضوع بپردازیم که آیا آنچه در دنیای علم و به اسم علم مطرح می شود تنها نوع نگاه به پدیده هاست و یا این که می توان به پدیده های عالَم واقع، از منظرهای متفاوتی نگریست و به نتایج مختلفی هم دست یافت؟ شاید تا مدتها دانشمندان تصورشان این بود که آنچه در دنیای علم مطرح می شود عیناً حکایت از کشف عالم واقع می کند. اما به تدریج در دنیای مدرن این تصور فرو ریخت. بیش از نیم قرن است که فلاسفه علم به این نتیجه رسیده اند که دستاوردهای علمی دنیای مدرن، تنها نوع نگاه به پدیده ها نیست. سؤال: چرا نظام پزشکی در کشوری مثل انگلستان، که مهد دنیای علم جدید است، به راحتی به متخصصین طب سوزنی، مجوز طبابت می دهد، مجوز تاسیس بیمارستان می دهد و ... و شرکت های بیمه هم از این نوع طب حمایت می نمایند؟ زیرا گرچه مبادی و مبانی طب سوزنی با طب رایج دنیا، همخوانی ندارد اما طب سوزنی توانسته است قابلیت خود را در درمان بسیاری از بیماری ها در عمل نشان دهد. مثال دیگر دانش هایی مثل ذِن، یوگا، مدیتیشن و ... هست که در مکاتب شرقی نضج گرفته اند لیکن امروز به راحتی در درمانهای موج سوم روانشناختی مثل درمانهای ذهن آگاهی، درمانهای مبتنی برپذیرش و مسئولیت (ACT) و ... به خوبی جا افتاده اند و دنیا آنها را پذیرفته است. نکته: ما می توانیم علوم انسانی خاص و متناسب با فرهنگ خود را بوجود بیاوریم و دنیا ممانعتی برای آن ایجاد نخواهد کرد بلکه بالاتر، اگر کارآمد ظاهر شود لاجرم از آن استقبال هم خواهد کرد. بنابراین این تصور که یک نوع نگاه به علم و یک نوع استراتژی بر دنیای علم فرض می شود، ایده نادرستی است. مثل همیشه تاکید می شود که کسی نباید و نه «می تواند» علوم انسانی متداول را نادیده گرفته و یا ناارزنده سازی نماید. حتما دستاوردهای علم متداول باید مورد استفاده قرار گیرند. بتدریج آفت ها، عومل آسیب زا، عوامل رهزن، پیش فرض ها و تمهیدات لازم برای حرکت به سمت علوم انسانی ای که تناسب بیشتری با نیازهای ما داشته باشد، در حد بضاعت به مشارکت گذاشته خواهد شد.